Tekst i fotografije: Miroslav Golubović

Fotografije sa simbolima Beograda su se godinama pojavljivale na svim svetskim medijima u negativnom kontekstu. Posle svih tih crnih godina je veoma teško ubediti strance da je Beograd grad otvorenog srca. Oni, pak, koji dođu su uglavnom oduševljeni stanovnicima Beograda i burnim noćnim životom.

Istorija Beograda, duga više od dve hiljade godina, je bila veoma burna. Samo u poslednjih sto godina je bilo desetak bombardovanja koja su drastično uticala na arhitekturu. Početkom trećeg milenijuma je Beograd okrenuo novu stranicu. Puno je novca uloženo u obnovu fasada, parkova i kompletne infrastrukture. Poslednji veliki projekat je Most na Adi koji postaje novi simbol grada.

Sve znamenitosti u centru grada se mogu videti pešice u jednom danu. Najčešće turističke tačke su dom Narodne skupštine, hram Svetog Save, Terazije, Trg Republike, Skadarlija i Kalemegdan. Sem pomenutih treba videti i Kosančićev Venac, Dorćol, Tašmajdanski park i Vračar. Drugi dan se može provesti na Adi ciganliji, Avali, Topčideru ili u Zemunu.

Turistički info centri su na aerodromu, železničkoj stanici, pristaništvu i na nekoliko tačaka u gradu. U njima se mogu dobiti svi neophodni saveti kao i besplatna mapa.

Uvek sam smišljao rutu kojom bi neko ko je prvi put u Beogradu video sve. Obilazak u novim gradovima počinjem od hostela ili hotela u kome sam odseo. Ovaj put ću krenuti od Vukovog spomenika blizu koga živim. Za ovu rutu je potrebna samo dobra volja i nekoliko stotina dinara u džepu za hranu i piće. Videćemo, sem najvećih turističkih atrakcija i ulice i zdanja koja su značajna ali ipak malo zaboravljena i podcenjena. Videćemo i Dorćol, Kalemegdan, Kosančićev venac i mnoge druge interesatne krajeve.

Vukov spomenik

Park Ćirila i Metodija je obnovljen pre 16 godina kada je i puštena u rad podzemna železnička stanica Vukov Spomenik. U istoj nikada nije bila barem polovina Beograđana zato što su vozovi stalno kasnili. Od septembra 2010. je počeo da funkcioniše BG voz koji je tačan i brz. Sa Pančevačkim mostom spaja Batajnicu.

Za Bulevar revolucije su čuli svi stanovnici nekadašnje Jugoslavije. Bulevar je ne samo dobio novo-staro ime Bulevar kralja Aleksandra već je u potpunosti renoviran. Sada tramvaji saobraćaju sredinom bulevara sve do Cvetkove pijace.

Ispred velike zgrade tehničkih fakulteta građene između 1925. i 1930. godine po planu arhitekata Aleksandra Đorđevića i Nikole Nestorovića stoji spomenik Nikoli Tesli, delo vajara Frana Kršinića. U nastavku je zgrada Univerzitetske biblioteke Svetozar Marković osnovana s početka XX veka kada i Beogradski univerzitet.

Na uglu ulica Krunske i Prote Mateje je, nedavno renoviran, muzej Nikole Tesle, jednog od najvećih pronalazača sveta. Sem njegovih ličnih predmeta i beleški, izložena su brojna pisma njegovih prijatelja.

Već četiri godine zgrada hotela Metropol zvrji ogoljena. Nekako povučeno, u krošnji četinara , u Karnegijevoj ulici se nalazi Arhiv Srbije delo ruskog arhitekte Krasnova s kraja XIX veka.

Tašmajdanski park

Spuštamo se do ulice Kraljice Marije, prolazimo pored Inexa-a u kome su sada razne gradske uprave i zaustavljamo se na Palilulskoj pijaci, jednoj od najmanjih, a verovatno i najskupljih u gradu.

Penjemo se Aberdarevom ulicom. Bacamo pogled na stadion Tašmajdan, nekadašnje kultno mesto za okupljanje tokom šezdesetih i sedamdesetih godina, koji je trenutno u fazi rekonstrukcije. Ispred ulaza u pozorište Duško Radović je spomen ploča žrtvovanim radnicima RTS-a koji su izgubili živote 23. aprila 1999. godine tokom bombardovanja od strane Nato-a. Kao uspomena na taj zločin je ostala razrušena zgrade koja je bila meta napada.

Par metara dalje je hram Svete Trojice, poznat i kao Ruska crkva. Podignut je po planovima arhitekte Valerija Staševskog za ruske vojnike koji su posle oktobarske revolucije pobegli u Srbiju, odnosno u Beograd.

Susedna i znatno veća, crkva Svetog Marka je završena 1940. godine posle decenijske gradnje. U njoj se nalazi sarkofag sa moštima cara Dušana.

Na mestu Tašmajdanskog parka se nalazilo groblje koje je preseljeno početkom XX veka. Tako je nastalo Novo groblje. Ispod tašmajadanskog parka se nalaze hodnici i lagumi za koje postoje brojni planovi. Početkom 2011. park je potpuno renoviran te je dobio sjaj koji zaslužuje zahvaljujući donaciji vlade Azerbejdžana.

Dom Narodne skupštine

Zgrada Glavne pošte je građena 1938. godine za Poštansku štedionicu. Tačno preko puta je jedan od simbola Beograda, Dom Narodne skupštine. Kamen temeljac je 1907. položio kralj Petar I. Završena je  tek 1936. godine, a dekoraciju sala su radili svi poznati umetnici tog vremena. Tri godine kasnije su postvaljene dve skulpturalne grupe Ivana Meštrovića pod nazivom "Igrali se konji vrani". U toj skupštini su se odigrali mnogi ključni momenti političkog života Jugoslavije, a kasnije i Srbije. Danas je sedište parlamenta Republike Srbije.

Iza Pionirskog parka (koji se nalazi tačno preko puta doma Narodne skupštine, je Andrićev venac. Sa desne strane je Novi dvor u kome se danas nalazi sedište predsednika Srbije. Građen je od 1913. do 1918. po planu arhitekte Stojana Titelbaha za kralja Petra I Karađorđevića. Na platou je spomenik Ivi Andriću, a u zgradi je muzej koji se nalazi u stanu u kome je slavni nobelovac živeo i radio do smrti.

Stari i novi dvor

Preko puta Novog je Stari dvor, jedna od najlepših zgrada u gradu. Danas je u njoj skupština grada, a arhitekta Aleksandar Bugarski je sagradio davne 1882. godine privatnu i službenu rezidenciju za Milana Obrenovića. Ispred dvora se dočekuju sportisti posle velikih uspeha na svetskim takmičenjima.

Trg Nikole Pašića jedan je od većih trgova u Beogradu. Muzej istorije Jugoslavije se nalazi u zgradi Agrarne banke završene 1932 godine. Na istom trgu je zgrada Doma sindikata. U njoj su se održavali kongresi i društveno političke manifestacije kao i koncerti dok se nije izgradio, znatno veći, Sava centar.

Bezistan je prostor koji spaja trg Nikole Pašića sa Terazijama. Pre Drugog Svetskog rata su, prema sačuvanim slikama, Terazije bile najlepši gradski trg. Tokom rata je uništen veći deo, pa je, nakon obnove, dobio potpuno nov i drastično hladniji izgled. Vratićemo se kasnije ponovo na Terazije. Palata Albanija je dobila ime po kafani koja se nalazila na istom mestu. Završena je 1939. godine i dugo je nosila titulu najviše na Balkanu. Prolazimo Kolarčevom ulicom do velikog trga.

Trg Republike

Trg Republike je kultno mesto za sastajanje Beograđana. Društva se skupljaju "kod Konja" ili kod "sata". Trg je nekada nosio naziv Pozorišni trg. Jedini deo koji nije reprezentativan čini zgrada tržnog centra, poznatijeg kao Staklenac. Njoj tu, jednostavno, nije mesto. Postoje neki planovi za rušenje ali se konkretni koraci za sada ne preduzimaju.

Spomenik knezu Mihailu je napravio italijanski vajar Enriko Paci. Figura od broze je visoka 11, a duga je osam metara. Desna ruka kneza Mihajla je uperena u pravcu Prizrena. Na postolju su bareljefi koji pokazuju predaju ključeva Beogradske tvrđave knezu Mihailu. Na postamentu su imena gradova koja su osvojena od Turaka za vreme njegove vladavine.

Zgrada Narodnog muzeja je jedna veoma tužna priča. Prvobitno se zvala Zgrada uprave fondova od 1913, kada je i sazidana na mestu poznate gradske kafane Dardaneli. Posle velike rekonstrukcije šezdesetih godina prošlog veka je u njoj bio Narodni muzej. I danas je ali samo na papiru. Postoje planovi, konkursi, propali tenderi i razne mutljavine zbog kojih bogata kolekcija slika i drugih vrednih predmeta čami u nekom skupo plaćenom podrumu do daljnjeg.

Pozorište Boško Buha kao i propali bioskop Jadran su sastavni deo palate Reunione, arhitekte Ivana Belića, završene 1931. Tačno preko puta je zgrada Narodnog pozorišta, izgrađena 1869. godine na mestu nekadašnje Stambol kapije. Građena je po projektu arhitekte Aleksandra Bugarskog.

Ispred Staklenca je prostor koji nosi naziv “Trg Zorana Đinđića”. Do pre nekoliko godina su se mogli čuti planovi da će se ta ružna građevina srušiti i na njenom mestu naći velika galerija koja bi nosila ime pokojnog premijera Srbije. Odmah iza Staklenca je bioskop Balkan. Isprva je u toj zgradi bio hotel Bulevar. Od 1909. pa naredne dve godine su tu održavane operske predstave. Godine 1912. je zatvoren hotel i otvoren bioskop pod nazivom Grand bioskop pozorište Gomon u hotelu Opera. Kasnije je preimenovan u Balkan da bi propao krajem devedesetih godina XX veka sa većinom beogradskih bioskopa. Tik uz zgradu bioskopa je stambena koja je sredinom tih famoznih devedesetih godina nadzidana, ne jedan, ne dva, nego tri sprata. Niko od gradonačelnika i predstavnika vlasti do današnjeg dana nije imao petlju da izda naređenje za rušenje tog urbanističkog rugla.

Skadarlija, boemska četvrt Beograda

Skadarska ulica se prostire od Braće Jugović, a pešački deo, poznat i kao Skadarlija, od bulevara Despota Stefana (ex 29 Novembra) do ulice Džordža Vašingtona. Krajem XIX veka je na uglu sa Cetinskom ulicom izgrađena velika Bajlonijeva pivara. Ubrzo su se u celoj ulici otvorile kafane čije su glavne mušterije bili umetnici iz Narodnog pozorišta. Na početku je restoran Dva bela goluba koji je dobio naziv po kafani koja je srušena na mestu zgrade Radio Beograda.

Najstarija kafana je Tri šešira iz 1864. godine. U istoj kući se predhodno nalazila zanatska radnja koja je kao firmu imala tri plehana šešira. Vlasnici kafane su odlučili da zadrže taj originalni naziv.

Oko kuće Đure Jakšića, velikog književnika i slikara, se danas nalaze desetine restorana. Cene u Skadarliji su neznatno više nego u ostalim delovima grada. Tokom letnjih meseci u večernjim satima je teško naći slobodan sto.

Preko puta već pomenute pivare je i Bajlonijeva pijaca kojom dominira zgrada nedovršene evangelističke crkve. Tokom 1988. godine je pokrenuta restauracija nakon koje je u crkvi otvoren Bitef teatar.

Od Bajlonijeve pijace, ulica Cara Dušana vodi pored crkve Aleksandra Nevskog, zapuštenog i potpunog ruiniranog Turskog kupatila do Kalamegdana. Dorćol je jedan od poznatijih krajeva Beograda. Na turskom reč dorćol označava raskrsnicu. Uvek su aktuelne polemike o teritoriji Dorćola.

Skrećemo desno, u ulicu Kralja Petra, kako bi se na kratko odmorili šetnjom uz Dunav. Spuštamo se niz nadvožnjak i posle stotinak metara stižemo do jedne od najvećih evropskih reka. Pešačkom stazom prolazimo pored sportskog centra Milan Gale Muškatirović (ex 25. maj) i dolazimo do Kule Nebojša. U njoj je 1798. godine ubijen Riga od Fere. Krajem aprila 2011. je otvorena potpuno obnovljena kula sa velikom galerijom. Ulaz iznosi 300 dinara s tim što je ulaz besplatan svake prve nedelje u mesecu (neproverena informacija).

Beogradska tvrđava

Prelazimo prometnu ulicu i ulazimo u kompleks Beogradske tvrđave. Prolazimo pored kapije Karla VI podignute 1736. godine. Posvećena je nemačkom caru u čije je ime vojskovođa Eugen Savojski osvojio Beograd 1717. godine. Na unutrašnjosti kapije se nalazi austrijski grb Kraljevine Srbije.

Na velikom prostoru se održavaju koncerti tokom leta. Svakako će se pamtiti debakl Ejmi Vajnhaus koji će ostati upamćen i kao poslednji javni nastup tragično preminule britanske pevače.

Stepenice vode do kapele svete Petke, sagrađene 1937. po planu arhitekte Momira Kurunovića, pored izvora vode koji je bio veoma važan za tvrđavu. Malko iznad je Jakšićeva kula, a do nje hram rođenja Presvete Bogorodice, crkva Ružica. Tu je bio barutni magacin za vreme Turaka, a 1867. je pretvoren u crkvu. Stepenicama se penjemo do mostića koji spaja Zindan kapiju sa Dizdarevom kulom.

Bedem je mesto na kome se beograđani i turisti u večernjim satima odmaraju i druže uz vino i gitare sa najlepšim pogledom na ušće Save i Dunava.

Od Defterdareve kapije stepenice vode ka barutani i donjem gradu sa koga smo i krenuli. Šetamo do velikog platoa na kome je spomenik Pobedniku, delu Ive Meštrovića. Prvobitno je bilo planirano da se postavi na Terazijama ali je otpor javnosti zbog nagog muškog tela bio jak te je odlučeno da se stavi daleko od očiju osetljivih dama. Postavljena je u oktobru 1928. godine u čast desetogodišnjice proboja Solunskog fronta. Danas je jedan od prepoznatljivih simbola Beograda.

Na istom platou je maketa Despotovog zamka koji je uništen 1690. Spuštamo se stepenicama do velikog bunara poznatog i kao Rimski bunar. Današnji oblik je nastao tokom postojanja Austrougraske. Ozidan je opekom po planu Nikle Doksata. Spiralno stepenište se spušta do dubine od tridesetak metara što je polovina ukupne dubine. Povremeno je otvoren za javnost ali je dozvoljene spuštanje stepenicama samo nekoliko metara.

Nastavljamo da silazimo niz stepenice i prolazimo kroz Zapadnu kapiju (ili Kralj kapiju). Izgrađena je na mestu srednjevekovne kapije 1725. godine u baroknom stilu. Pod velikom krošnjom drveta, ili pak na travi, zaljubljeni parovi sede i uživaju u pogledu na palatu Ušće i Novi Beograd. Staza za posetioce vodi ispod zgrade u kojoj se danas nalazi Zavod za zaštitu spomenika kulture. Sa leve strane su grobnice narodnih heroja iz Drugog svetskog rata, a u nastavku je veliki plato. Penjemo se uz Kamene stepenice i odmah skrećemo u levo. Putićem stižemo do Spomenika zahvalnosti Francuskoj (bele boje), delo Ive Meštrovića iz 1931. godine.

Nastavljamo ka Karađorđevoj kapiji i prolazimo kroz nju. U galeriji Prirodnjačkog muzeja Srbije, sa naše leve strane je uvek postavljena neka izložba. Skrećemo u levo ka Stambol kapiji iz XVIII veka. I sa leve i sa desne strane se nalaze prostorije koje su služile kao magacini i kazamati. Povremeno se otvaraju neki delovi za razgledanje.

Ispred kapije sa leve strane je košarkaški teren, a nedaleko je i nekoliko teniskih terena. Stranci ne mogu da se načude da vlast dozvoljava da se, u spomeniku kulture kakav je Kalemegdan, inače kandidat za Uneskuovu listu, bez ikakve dozvole, nalaze sadržaji kojima tu, ni u najvećem ludilu, nije mesto.

Prolazimo kroz Stambol Kapiju i sa leve i desne strane možemo da vidimo deo kolekcije topova iz Prvog i Drugog Svetskog rata koji pripadaju Vojnom muzeju. Isti je u očajnom stanju već godinama. Kolekcija je bogata ali je uvek unutra veoma zagušljivo i prašnjavo. U nastavku Stambol kapije je Sahat kapija iznad koje je Sahat Kula, takođe iz XVIII veka. Skrećemo u levo i prolazimo pored mauzoleja - Damad Ali-pašinog turbeta i opet prolazimo pored Pobednika i već poznatim putem i uz Kamene stepenice stižemo do velikog šetališta. Odatle je najlepši pogled na Beogradske mostove redom: Brankov, Stari most, stari železnički, Gazela, Novi železnički i poslednji sa visokim pilonom je Novi most. Na platou se redovno održavaju izložbe fotografija.

Na kraju platoa su stepenice koje vode do Pariske ulice. Prelazimo je i prolazimo pored zgrada Francuske i Austrijske ambasade, nekadašnjeg doma Dimitrija Krsmanovića i zalazimo na Kosančićev venac, jedan od najlepših delova starog Beograda.

Kosančićev venac

Sa jednog dela ulice se vidi dobar deo Novog Beograda i Zemuna. Tu, na početku ulice, je stajala Varoš kapija koja je dobila ime po tome što se kroz nju ulazilo u Savsku varoš, deo Beograda u kome su živeli isključivo Srbi nakon pada grada pod tursku vlast 1521. godine.

Danas je sačuvano, tačnije preživelo, nekoliko zgrada i kuća od kojih veliki značaj ima kuća Mike Alasa iz 1910., trgovca Trajkovića, Slikarska kuća.

Kaldrma još uvek nije zamenjena asfaltom. Na kraju ulice su ostaci Narodne biblioteke, porušene u bombardovanju Beograda 6. aprila 1941. godine. Uništeno je preko 300 000 štampanih i oko 1500 rukom pisanih srednjevekovnih knjiga. Uništene su lične biblioteke Đure Daničića, Vuka Karadžića, Lukijana Mušickog i drugih. Fasade nekih kuća nisu decenijama obnovljene ali upravo takve, propale, zadržavaju autentičnost jednog od najstarijih delova Beograda. Sa druge strane ruševina biblioteke je Srebrnička ulica kojom stižemo do Zadarske i spuštamo se ponovo do ulice Kosančićev venac. Par metara dalje je početak ulice Kralja Petra.

Ulica Kralja Petra

U ulici Kralja Petra (ex 7. Jula), na mestu nekadašnje Mitropolije, je 1935. godine po planu arhitekte Viktora Lukomskog završena Partrijaršija u kojoj se osim Biblioteke i Muzeja Srpske pravoslavne crkve nalazi i sedište partrijarha. Sa leve strane je konak Knjeginje Ljubice, najbolji primer srpske arhitekture prve polovine XIX veka.

Dijagonalno od konaka je Saborni hram Svetog arhanđela Mihaila poznatiji kao Saborna crkva. Izgrađena je u stilu klasicizma sa elementima baroka 1840. godine. U crkvi se nalaze grobnice svetog cara Uroša i despota Stefana Štiljanovića kao i grobnice Milana, Miloša i Mihaila Obrenovića. Na platou ispred crkva su sahranjeni Vuk Karadžić i Dositej Obradović.

Sa druge strane ulice je najstarija kafana, iz 1823. godine, Znak pitanja, a odmah iza crkve je osnovna škola Kralj Petar I. Dijagonalno, u nastavku, je zgrada narodne banke Kraljevine Srbije, građena u stilu italijanske renesanse po projektu čuvenog srpskog arhitekte Konstantina A. Jovanovića. Desetak metara dalje je zgrada u kojoj se nalazila prva robna kuća u Beogradu. Završena je 1907. i nosila je naziv Robni magazin.

Na uglu sa Knez Mihailovom je hotel Grčka kraljica iz 1867. godine. Poslednjih deset godina je zatvoren. U drugom delu ulice Kralja Petra je palata Cepter, delo arhitekata Brane Mitrovića i Vasilija Milunovića. Preko puta je kuća Arona Levija. Do nje je kuća trgovca Stamenkovića iz 1907. godine. Arhitekte Andra Stamenković i Nikola Nestorović su napravili kuću u stilu recesije.

Studentski trg

Uzun Mirkovom stižemo do Studentskog trga koji je dobio naziv po fakultetima koji ga okružuju: filozofskom, filološkom i prirodno-matematičkom. Na trgu se nalazi Etnografski muzej, zadužbina Ilije Kolarca i Kapetan Mišino zdanje je jedna od najlepših građevina iz 1863. godine po planovima arhitekte Jana Nevole.

Spuštamo se do Dositejevog liceja jednog od najstarijih stambenih kuća u Beogradu. Danas se u njoj nalazi muzej Vuka i Dositeja. U istoj, gospodar Jevremovoj ulici je i Bajrakli džamija, zadužbina Sultana Sulejmana III podignuta u periodu od 1660. do 1688. godine.

Knez Mihailova ulica

Ulicom Kralja Petra se vraćamo u Knez Mihailovu, najveću pešačku ulicu u Beogradu. Prostire se od Palate Albanija do Kalemegdana. Biblioteka grada Beograda se nalazi preko puta Kalemegdana. U toj se zgradi, nakon završetka radova 1867. godine nalazio hotel Srpska kruna. Na istoj strani do nje je ogromno gradilište na čijem se mestu ranije nalazila okretnica trolejbusa.

Preko puta je Fakultet likovnih umetnosti. Sredinom "Kneza", kako beograđani skraćeno zovu ovu ulicu, su tokom letnjih meseci postavljeni stolovi lokalnih kafića. Jedu se palačinke, specijaliteti italijanske kuhinje, pije pivo i jede sladoled. Mogu se videti i razni umetnici; slikari, muzičari i glumci koji uspevaju da zarađuju novac sviranjem, slikanjem ili glumom.

Mnoge fasade su obnovljene u poslenjoj deceniji. Izuzatak je Mitićeva robna kuća koja je već godinama zatvorena zbog problema sa vlasništvom. U poslednje vreme se iz kneza izmeštaju predstavništva velikih stranih kompanija i prelaze u nove objekte na Novom Beogradu. Velike lokale i dalje koriste poznati svetski modni brendovi poput Alda, Zare, Replay-a i mnogih drugih. Ipak, čini mi se da su najbrojniji butici koji prodaju sportsku odeću, a posebno patike.

Zgrada Srpske akademije nauka i umetnosti je građena 1923. godine na zemljištu koje je poklonio knez Mihailo Obrenović. U blizini je Delijska česma kod koje skrećemo u levo i šetamo Čika Ljubinom ulicom. Negde preko puta velikog supermarketa Maksi je prolaz kojim za trenutak izlazimo na Knez i nastavljamo u Spasićev prolaz i izlazimo na Obililićev venac, pretrpan kafićima i silikonima. Skrećemo levo i hodajući između pretrpanih stolova se vlaćamo u Knez i idemo (desno) ka Terazijama.

Terazije

Interesantno je da na Terazijama, sve do 1830. godine, nije bilo ničega osim velikog rezervoara za vodu. Zamislite, knez Miloš je morao nasilno da preseli zanatlije iz Savamale, starog dela grada koji se nalazio na području današnje Karađorđeve ulice. Poklonio im je zemljište na kome su izgradili kuće i radionice. Godine 1860. je izgrađena Terazijska česma u čast ponovnog dolaska na vlast kneza Miloša. Veliko preuređenje je rađeno 1911. i 1912. Urađeni su platoi, dodate nove fontane, a Terazijska česma je preneta na Topčider, tačnije do Topčiderske crkve.

Terazije su tokom Drugog Svetskog rata, dobrim delom uništene. Velika obnova je urađena 1947. Tek 28 godina kasnije je vraćena česma na prvobitno mesto. Zgrada hotela Moskva je završena 1907. godine kao i palata sa hotelom osiguravajućeg društva Rosija Fonsijera iz Petrograda. I dan danas je hotel Moskva jedan od poznatijih u gradu, s tim što je nedavno urađeno osvetljenje koje više pristaje ulici Crvenih fenjera u Amsterdamu nego tako uglednom hotelu. Preko puta njega je hotel Balkan, a dijagonalno hotel Kazina. U prizemlju svakog pomenutog hotela su restorani koji su i dalje omiljena mesta za druženje.

Pedesetak metara od Moskve je palata Atina napravljena za trgovca Đorđa Vuča početkom XX veka. Trudimo se da se odupremo opojnim mirisima girosa koji dolaze iz restorana brze hrane Solunac i dolazimo do Starog dvora (Skupštine grada). Spuštamo se stepenicama do Balkanske ulice i dalje ulicom Milovana Milovanovića do zgrade železničke stanice završene 1885. godine.

Deo oko Beograđanke

Nemanjinom, uzbrdo stižemo do Palate Zajednice jugoslovenskih železnica (sa desne strane). Preko puta je zgrada žućkaste fasade Ustavnog suda, a u nastavku je sedište Vlade Srbije. Preko puta nje su ruševine General štaba i ministarstva vojske porušenih u Nato bombardovanju 1999. godine. Skrećemo levo u ulicu kneza Miloša i idemo uzbrdo. Sa leve strane je ministartvo finansija, a desno ministarstvo Vojske. Skrećemo desno u Masarikovu ulicu i prolazimo ispod palate Beograđanka, završene 1974. godine po projektu arhitekte Branka Pešića koji je ostao upamćen i po funkciji gradonačelnika Beograda. Njega stariji beograđani pamte kao veoma uspešnog vođu grada.

Đoko Vještica je bio novinar gradskog radija Studija B, koji će ostati upamćen po brojnim inicijativama za bolji i lepši Beograd. Jedna od njih je gradnja fontane ispred Beograđanke posvećene žrtvama bombardovanja 06. aprila 1941. godine kao i pokretanje Beogradskog maratona koji se održava u drugoj polovini aprila.

Preko puta Beograđanke je zgrada Studentskog Kulturnog centra, a u nastavku novo zdanje JDP-a, odnosno Jugoslovenskog Dramskog pozorišta. Stara zgrada je uništena u požaru 1997. godine, a sedam godina kasnije je otvorena nova. Iza parka Manjež je nova zgrada Narodne Banke Srbije koja jednim delom gleda na trg Slaviju. Dugi niz godina je Slavija bila, praktično, zapuštena rupa. Početkom XXI veka su propala gradilišta pretvorena u park i parking prostor, a deo u kome se non-stop roštiljalo je znatno smanjen.

Hram Svetog Save

Bulevarom JNA idemo uzbrdo i dolazimo do Svetosavskog trga. Spomenik Karađorđu je napravljen na mestu sa koga je slavni vojskovođa osmatrao Beograd pred bitku za oslobođenje grada 1806. godine. Sa desne strane je Narodna biblioteka Srbije, a na najlepšem mestu na trgu je hram Svetog Save. Prvo odlazimo do starog hrama Svetog Save, crkve, koja je napravljena 1935., iste godine kada je započeta izgradnja velikog hrama.

Po projektima Nikole Nestorovića i Aleksandra Deroka se gradila sve do početka II Svetskog rata. Nakon oslobođenja je ovo gradilište u potpunosti zaboravljeno i zapušteno. Gradnja je nastavljena tek 1985. godine. Grubi radovi su završeni 1990. a fasada posle duge pauze, tek 2003. godine. Radovi na unutrašnjosti su u toku i po intezitetu i brzini radova će potrajati, verovatno do početka XXII veka. Svetosavskom ulicom se spuštamo do Slavije i završavamo jednodnevni obilazak grada.

Pogledajte fotopise "Beograd" i "Beograd pod reflektorima"